Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000
Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000

Themamaand April - Blog | Geld moet rollen, maar wel de groene kant op
Hoe het écht zit met het financiële plaatje van de energietransitie

Geplaatst op: 20-04-2021

Als we het hebben over de energietransitie begint onze portemonnee over het algemeen een beetje te trillen. Want net als alle andere maatschappelijke uitdagingen kost de energietransitie geld. Over het algemeen liggen de uitgaven die hiervoor nodig zijn flink onder de loep. Wordt ons beeld van het bijbehorende bonnetje niet vertekend? Wat gaat het ons kosten wanneer we zonder degelijk klimaatbeleid verder gaan? Of wanneer we ons geld inzetten op kerncentrales? Het is tijd om helderheid te scheppen over het financiële plaatje van de energietransitie.

‘De energietransitie kost immens veel geld, en dat gaat ten koste van de burger!” en “Het klimaatbeleid gaat wel 1.000 miljard euro kosten!”. Met uitspraken zoals deze (door partijen als de PVV en FvD tijdens de afgelopen verkiezingen) is het logisch dat we de energietransitie zien als een enorme kostenpost. Gelukkig zijn er diverse instanties die wel op basis van gedegen onderzoek het kostenplaatje op papier hebben weten te zetten.

Hoe zwaar moet Nederland de beurs trekken voor onze hernieuwbare energieopwekkers en andere duurzame maatregelen? Het PBL berekende dat de totale nationale kosten tot 2050 om de doelen uit het Energieakkoord te kunnen behalen 52 miljard euro zullen bedragen. Gemiddeld is dit iets meer dan 1 miljard euro per jaar, oftewel 0,1% van het BBP. De kosten voor de maatregelen uit het Klimaatakkoord zijn daarin niet meegerekend: deze kosten zullen 2 miljard euro per jaar bedragen volgens PBL. In totaal zal Nederland dus 3 miljard euro per jaar besteden aan het verduurzamen van ons land. Natuurlijk is dit niet een bedrag wat in steen geschreven staat, maar het zet onze situatie wel in perspectief.

Het PBL verwacht dat de jaarlijkse nationale kosten tot 2023 op zullen lopen, maar zien ze daarna weer dalen. Dit komt door de forse kostendalingen van hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne-energie, tussen 2000 en 2020. Herinvesteringen in de hierop volgende periode zullen daarom lager uitvallen dan de investeringen die nu al gedaan zijn. Ook de energieprijzen komen daarbij om het hoekje kijken: energieprijzen zullen in de toekomst hoger liggen dan voorheen, waardoor de kosten voor hernieuwbare energie ten opzichte van fossiele energie beter uitvallen.

Die 3 miljard per jaar, dat is niet niks. En dan hebben we het nog niet over de recent berekende 102 miljard die nodig zou zijn voor de herinrichting van de energie- en gasinfrastructuur. Maar moeten we hier ‘alarm’ om slaan? Het is goed om deze uitgaven in perspectief te zetten: welke bedragen staan er nog meer op het jaarlijkse nationale bonnetje? We geven ruim 90 miljard euro per jaar uit aan de zorg, 40 miljard aan het onderwijs en bijna 100 miljard voor sociale zekerheid. Per jaar.

En laten we eerlijk zijn, de energietransitie heeft in het totaalplaatje zeker niet de laagste prioriteit. We bevinden ons in een wereldwijde crisis, waarin we voor een keuze staan: gaan we voor groen of grijs herstel? Wat levert ons in the long run als land en wereldwijd het meeste op? De grootste kansen die er liggen, liggen in het vasthouden aan de doelen uit het Klimaatakkoord. Met de investeringen die er bij groen herstel zullen worden gedaan, wordt er ruimte gecreëerd voor 39.000 tot 72.000 voltijdsbanen. We beperken de investeringen in de fossiele sector, en vergroten de kansen voor hernieuwbare energie. We geven de ontwikkeling van nieuwe, slimme dubbelfuncties vrij baan; niet onbelangrijk in ons kleine land en bovendien een sterk exportproduct. En bovenal: we gaan klimaatverandering tegen. Goed voor de wereld, maar ook voor onze wereldwijde portemonnee.

Een groep van 738 economen hebben namelijk in opdracht van de New York University onlangs berekend wat klimaatverandering de wereld zal gaan kosten in de komende jaren, mits we hier geen verandering in brengen. Dit decennium lopen deze kosten wereldwijd op tot 1,7 biljoen dollar per jaar. In de jaren daarna kan dat zelfs stijgen naar 30 biljoen dollar per jaar. Die rekening komt op het bordje van ons allen. Volgens het Potsdam Institute for Climate Impact Research zou het beperken van de klimaatverandering tot een maximale temperatuurstijging van 2 graden celsius economisch gezien het goedkoopste uitpakken. "Iedereen die zegt dat klimaatverandering tegengaan te duur is, kan zien dat ongecontroleerde klimaatverandering het duurst is", vertelde Anders Levermann van het insituut.

Maar die groene toekomst, gaat dat alleen met zonne- en windenergie? Daar zijn de meningen over verdeeld. Als alternatief hiervoor blikt men regelmatig naar kernenergie, een hot topic tegenwoordig. Een vorm van ‘duurzame’ energie die veel minder ruimte nodig heeft om dezelfde energie op te wekken als dat talloze daken vol zonnepanelen zouden doen. Done deal, toch? Het loont echter flink om de effecten van zo’n kerncentrale verder te onderzoeken. De Trouw kopte het onlangs doeltreffend: “Het bouwen van een kerncentrale is duur, gaat langzaam en wordt niet meer winstgevend”. Hierin wijzen ze op de landen om ons heen die al jarenlang bouwen aan diverse kerncentrales. Bijvoorbeeld in Finland, waar zij in 2005 begonnen zijn met bouwen aan een centrale die oorspronkelijk 3,2 miljard euro moest kosten, maar vandaag de dag nog steeds niet af is en waarvan de kosten inmiddels verdrievoudigd zijn. In Groot-Brittannië, waar de bouw van twee centrales nog maar 3 jaar geleden gestart is. Kosten hiervan lopen inmiddels op tot 24 miljard euro, en ze hebben nog 10 tot 12 jaar bouwen te gaan.

Natuurlijk is het verstandig om uitgebreid te onderzoeken waar we als land ons geld op inzetten. Zeker in een economisch onzekere tijd zoals deze. Om een sterke economie in stand te houden of op te bouwen, zal geld moeten rollen. Willen we echt waar voor ons geld en voor een dubbeltje op de eerste rij (zonnepanelen) zitten? Dan moet het geld de groene kant op rollen. Groen economisch herstel, veel meer werkgelegenheid, een verbeterd (en daarmee goedkoper) klimaat. Daarmee kunnen we onszelf pas echt rijk rekenen.

‘Energietransitie & economie’ is het GroenLeven thema van de maand april. Wil je meer weten over dit onderwerp? Houd dan onze website en social media in de gaten voor interessante artikelen over dit onderwerp. 

OP DE HOOGTE BLIJVEN VAN HET GROENLEVEN NIEUWS? SCHRIJF U DIRECT IN EN ONTVANG ONZE NIEUWSBRIEF.