Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000
Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000

Themamaand februari - Blog | De wegen van de energietransitie verbreden
Hoe we meer ruimte kunnen maken voor hernieuwbare energie

Geplaatst op: 11-02-2021

Er wordt in Nederland hard gewerkt aan de creatie van zonne-energiebronnen. Onlangs bleek uit het Solar Trendrapport dat er een record van 2,9 gigawattpiek aan zonnepanelen is geïnstalleerd in 2020. De term ‘record’ is dan ook niet meer weg te denken uit dergelijke rapporten en nieuwsberichten. Dat is prachtig nieuws, maar als de ‘wegen’ niet gemaakt zijn voor een verdubbeling van het ‘verkeer’, ontstaat er file. En dat levert de nodige uitdagingen voor het energienetwerk.

De Europese Commissie heeft in 2014 ambitieuze doelstellingen geformuleerd om klimaatverandering tegen te gaan. In 2030 moet minimaal 27% van de opgewekte energie in Europa uit hernieuwbare bronnen komen, maar 70% is de norm. Broeikasemissies gaan we verminderen met 55% ten opzichte van 1990 en we zetten in op 30% energiebesparing. Met andere woorden: we laten fossiele brandstoffen in de grond en het tijdperk van hernieuwbare bronnen zoals zonne-energie is aangebroken.

 Maar het elektriciteitsnet in Nederland begint te piepen en te kraken door de energietransitie. Netbeheerders werken in sneltreinvaart aan het toereikend maken van het netwerk, maar toch is er vaker sprake van congestie: opstopping op het net. Onlangs bracht Netbeheer Nederland een rapport uit over de toegekende positieve transportindicaties van de SDE++ najaarsronde van 2020. In totaal kon 83% van de projecten rekenen op aansluitmogelijkheden. De indicatie geeft aan dat er op de projectlocatie voldoende netcapaciteit beschikbaar is. Het is echter geen garantie dat het gevraagde transportvermogen in de toekomst ook daadwerkelijk beschikbaar is. In de praktijk blijkt dit helaas dan ook vaak het geval te zijn; de wettelijke termijn van 18 weken waarin de energiebron moet kunnen worden aangesloten door de netbeheerder, blijkt nu gemiddeld 49 weken.

Onlangs kreeg GroenLeven het bericht van een netbeheerder dat de uitbreiding op het netwerk wel 10 tot 15 jaar kan duren; ver na de ‘deadline’ van de doelstellingen in het Klimaatakkoord. Hoe kunnen we deze tijd verkorten en de snelheid in de energietransitie houden? Tweede Kamerlid Matthijs Sienot (D66) betoogde ruim 30 voorstellen in een initiatiefnota, die ertoe moeten leiden dat een verdere verzwaring van het elektriciteitsnet minder nodig is. Het stroomnet zou volgens Sienot vormgegeven moeten worden als ‘een betrouwbare ruggengraat voor het energiesysteem van de toekomst’. Naast dat meer en dikkere kabels een oplossing zijn, moet er ook ingezet worden op het slimmer maken van het netwerk.

Waarom verplichten we bijvoorbeeld niet cable pooling? In 2017 paste GroenLeven deze techniek al toe bij Westra B.V. in Franeker. Bij deze methode wordt zonne- en windenergie op één netaansluiting aangesloten. Deze wordt veel efficiënter benut; wanneer de wind waait, schijnt de zon niet altijd. Wanneer de zon volop schijnt waait de wind lang niet zo hard. Met deze slimme aansluiting wordt het net beter benut en kan er meer groene stroom het net op.

Ook opslag en waterstof kunnen een uitkomst bieden. Zo werkt GroenLeven met Alliander aan een waterstofpilot bij het zonnepark in Oosterwolde: Sinnewetterstof. De elektrolyser zet duurzaam geproduceerde energie om in waterstof. Opslagvormen zoals deze zorgen ervoor dat de balans in vraag en aanbod bewaakt wordt. Lees meer over diverse slimme oplossingen in het themacolumn van Roland Pechtold.

Maar er zijn nog meer essentiële ingrediënten die onze doelen voor 2030 mogelijk moeten maken. Zo moeten vergunningstijden worden versneld, niet alleen voor duurzame energieprojecten maar ook voor alle netwerktuitbereidingen. Daarnaast moeten netbeheerders meer ruimte krijgen om vooraf te investeren in het uitbreiden van de netten. De Regionale Energie Strategieën maken dit eenvoudiger.

Het andere ingrediënt is geld, wat uiteraard nodig is voor de uitbreiding van de netten. Volgens Netbeheer Nederland is een investering van 40 miljard euro in de komende 10 jaar nodig. Natuurlijk is dat veel geld, maar laten we dat wel in perspectief plaatsen. Zo geven we bijna 90 miljard euro uit aan de zorg. Ruim 40 miljard euro voor onderwijs, cultuur en wetenschap. Bijna 100 miljard voor sociale zekerheid. Dit zijn bedragen die in een jaar tijd uitgegeven worden.

Die 40 miljard aan investeringen in de ‘energieruggengraat’ van Nederland, verdeeld over 10 jaar, vallen hierbij in het niet. Maar wat je ook vindt van het bedrag, het is simpelweg onmogelijk om deze investering aan de kant te schuiven. Want een investering in de energietransitie betekent een aarde waarop we in de toekomst nog steeds zorg kunnen verlenen, onderwijs kunnen geven en sociale zekerheid kunnen bieden. Daar hoeven we niet twee keer over na te denken.

‘Netcongestie’ is het GroenLeven-thema van de maand februari. Wil je meer weten over dit onderwerp? Ontdek dan de diverse artikelen op onze website en in onze kennisbank.

OP DE HOOGTE BLIJVEN VAN HET GROENLEVEN NIEUWS? SCHRIJF U DIRECT IN EN ONTVANG ONZE NIEUWSBRIEF.