Innovaties van de energietransitie
Januari - dubbelfuncties

Geplaatst op: 20-01-2021

Om de juiste kansen voor dubbelfuncties te signaleren én te gebruiken moet je pionieren. Welke innovaties openen deuren naar deze slimme oplossingen? GroenLeven heeft hier ruime ervaring mee: samen met overheden, netbeheerders, bedrijven, het onderwijs en innovatieve ondernemers ontwikkelen we zonne-energiebronnen op daken, kassen, parkeerplaatsen, vuilstorten, industrieterreinen en water. In dit artikel lichten we 4 toonaangevende dubbelfuncties uit.

Drijvende zonneparken

Het is het schoolvoorbeeld van een dubbelfunctie: leg zonnepanelen op een (ongebruikte) zandwinplas en je hebt een van de meest verantwoorde vormen van hernieuwbare energie. Je kan echter niet zomaar zonnepanelen op het water schuiven; daarvoor is een constructie nodig die drijft, gemakkelijk verplaatsbaar is tijdens de installatiefase, maar ook op haar plek blijft met verantwoorde verankering wanneer deze gereed is en energie opwekt. Bovendien is het belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de waterkwaliteit en onderwaterbiodiversiteit.

Een van de bekendste drijvende projecten is het zonnepark op de Bomhofsplas in Zwolle, de grootste van Europa. Innovatie is hiervoor de drijvende veer. We hebben in Nederland steeds meer te maken met extreme weersomstandigheden. Een drijvend zonnepark moet daar met de stevige, doorgerekende en duurzame constructie van GroenLeven doorheen kunnen komen. Het moet voor stabiliteit zorgen, maar tegelijkertijd ook flexibel zijn om met het water mee te kunnen bewegen. Maar het moet uiteraard wel op haar plek gehouden worden. Daarvoor gebruikt GroenLeven bodemverankering. Deze vorm van verankering vervangt de verankering in de oevers, waardoor de flora en fauna die hierin leven met rust gelaten worden.

Net als bij andere drijvende zonneparken van GroenLeven wordt de waterkwaliteit en biodiversiteit in de gaten gehouden. Hoe kunnen we deze in stand houden of zelfs bevorderen? Door glas-glaspanelen (deze laten licht door) te installeren met lichtstraten ertussen, zorgt GroenLeven ervoor dat het onderwaterleven geen hinder ondervindt. Door biohutten te bevestigen aan de randen van het drijvende zonnepark, maakt transformeert GroenLeven het drijvende zonnepark praktisch tot schuilplaats en kraamkamer voor visjes en ander onderwaterleven.

(lees verder onder de video)

Mini-documentaire drijvend zonnepark Bomhofsplas

Agri-PV

De techniek van lichtdoorlatende panelen ontgrendelt nog meer kansen voor dubbelfuncties. Deze is onmisbaar gebleken voor de toepassing van zonnepanelen boven de (zacht)fruitstruiken van diverse telers: agri-pv. De bekendste is de zonnebron boven de frambozen van Piet Albers. Ook zijn er diverse opstellingen geplaatst boven rode bessen, blauwe bessen, aardbeien en bramen.

GroenLeven heeft in 2019 een proefopstelling geplaatst boven de frambozenstruiken van Piet Albers met twee soorten panelen. Deze waren speciaal voor deze proef ontwikkeld, en één hiervan was een semi-transparant paneel. Zo konden de verschillende effecten van de panelen op de planten onderzocht worden. In het jaar dat daarop volgde is de proefopstelling uitgebreid naar een volledige zonnebron, waarbij de semi-transparante panelen zijn gebruikt. In samenwerking met de WUR (Wageningen Universiteit) zijn er onder de panelen sensoren bevestigd die temperatuur, luchtvochtigheid, lichtinval en dergelijke meten.

Door deze oplossing worden de gewassen beter beschermd tegen het steeds extremer wordende weer, is er veel minder plastic afval door het verminderde gebruik van traditionele plastic bogen én wordt er groene energie opgewekt.

(Lees verder onder de video)

GroenLeven | Zonne-energie en zachtfruit

Zonnedak boven bergbezinkbassin

Het zonnedak is een van de bekendste vormen van dubbelfuncties. Door zonnepanelen op agrarische- of bedrijfsdaken te plaatsen wek je energie op zonder gebruik te maken van extra grond. Maar een zonnedak hoeft niet enkel op een bestaand dak gerealiseerd te worden. Kijk maar naar het unieke zonnedak boven het gemeentelijk bergbezinkbassin in Weert. De zonnepanelen zijn geplaatst op een zelfontwikkelde staalconstructie die op palen over het bassin is geplaatst. Zo wordt de constructie van de bezinkbak zelf niet belast.

Ook de wijze waarop de zonnepanelen op de constructie zijn gemonteerd is bijzonder. De zonnepanelen zijn in modules samengesteld in de fabriek, voordat deze naar de bouwplaats kwamen. Hier zijn de modules op het dak gemonteerd met een speciaal kliksysteem. Daardoor hoeft er niet meer op hoogte gewerkt te worden waardoor het werken veiliger wordt. Maar ook de verhoging in efficiëntie, snelheid en constante kwaliteit zijn mooie voordelen van deze innovatieve techniek.

(Lees verder onder de video)

Zonnedak Weert - Bergbezinkbassin

Zonne-energie en waterstof

Een zonnebron op een voormalige vuilstort realiseren is op zichzelf al een bijzondere dubbelfunctie. Vele hectares grond die geen functie meer hebben krijgen hierdoor een geheel nieuw doel. De voormalige vuilstort Woldjerspoor in Groningen is door GroenLeven getransformeerd tot bron van groene energie. Maar er is meer: er is nóg een functie toegevoegd aan deze opstelling. Een deel van zonne-energie die hier opgewekt wordt, wordt namelijk geleverd aan een waterstofstation. Zo kunnen de auto’s van de gemeente Groningen groen rijden.

Met het project Sinnewetterstof bij zonnepark Oosterwolde onderzoeken GroenLeven en Alliander de synergie tussen zonne-energie en waterstof verder. Met een pilotinstallatie wordt groene energie omgezet in waterstof, wat een rol kan spelen bij de netcongestieproblematiek.

Wat de toekomst brengt

De techniek staat niet stil. Het gaat zelfs steeds sneller. Er worden steeds meer kansen vrijgespeeld voor nieuwe dubbelfuncties, waardoor we op onze beurt steeds innovatievere bijdragen kunnen leveren aan onze energietransitie. Hoe de toekomst van hernieuwbare energie eruitziet? Houd voor het antwoord op deze vraag onze website in de gaten!

OP DE HOOGTE BLIJVEN VAN HET GROENLEVEN NIEUWS? SCHRIJF U DIRECT IN EN ONTVANG ONZE NIEUWSBRIEF.