Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000
Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000

Themamaand juli - Blog | De 'vliegende auto's’ van de energietransitie

Geplaatst op: 19-07-2021

Weet je nog, dat je vroeger strak voor de buis zat bij series als Star Trek, Back to the Future of Futurama? Dat je vliegende auto's zag en er eigenlijk vanuit ging dat het werkelijkheid ging worden in de toekomst? Er werd een visie gevormd over de maatschappij van de toekomst, waarin (gelukkig) hernieuwbare energie toen al een grote rol speelde. Hoewel vliegende auto's wellicht nog iets te ver van ons verwijderd zijn (en we ons moeten afvragen of we dat nog wel willen), maken we onze toekomstvisie in diverse gevallen wel waar: het bekende moonshotten levert ons vooruitgang op. Hoe beelden we ons de toekomst vandaag de dag in? Daar zijn we over uit: de wereld is in 2050 energieneutraal en CO2-neutraal. Welke ingenieuze oplossingen gaan daaraan bijdragen? Hoe ziet de balans tussen energieopwek en -verbruik eruit? Welke energieoplossingen zijn de ‘vliegende auto's’ van de energietransitie?  

Hoewel we hard timmeren aan de weg van de energietransitie, zitten we echt nog maar in de beginfase. Of het van een leien dakje gaat? We weten dat hernieuwbare energie het stokje aan het overnemen is van fossiele brandstoffen, hoewel dit nog niet zo snel gaat als zou moeten. In 2020 bedroeg het aandeel hernieuwbaar in de energiemix 11%, waar dat in 2019 nog om 8% gaat. Deze toename komt grotendeels door de grotere capaciteit windenergie en zonnestroom. Dat het nog steeds beter kan en móet, daar hebben we het in het kader van het Klimaatakkoord al eerder over gehad, maar dat er een stijging waargenomen wordt is positief.  

Maar zo vroeg op ons pad lopen we al tegen diverse obstakels aan die onze hernieuwbare groei belemmeren. Naast wet- en regelgeving die niet van toepassing is op de nieuwe transitie, hebben we te maken met een probleem op de energiesnelweg; ons elektriciteitsnet loopt tegen capaciteitsproblemen aan waardoor minder hernieuwbare energie het net op kan. Tegelijkertijd zijn de vooruitzichten dat het Nederland van de toekomst veel meer hernieuwbare energie nodig zal zijn dan in de eerste instantie berekend werd. Hoe creëren en bewaken we de balans tussen opwek, capaciteit en verbruik? 

De opslag van duurzaam opgewekte energie is een oplossing. Niet enkel voor ‘overschot' aan energie, maar ook wanneer er momenten voordoen dat de opwek wat minder is. Denk aan bewolkte dagen of zelfs de gedeeltelijke zonsverduistering van een aantal weken geleden. Een batterij biedt hier uitkomsten voor het distribueren en opslaan van hernieuwbare energie wanneer dat nodig is, zonder gebruik te hoeven maken van fossiele brandstoffen. Opslag in elektrische vormgeeft tevens de laagste conversieverliezen. Bovendien wordt het toepassen van batterijen en accu's vanaf 1 januari 2022 een stuk aantrekkelijker. Dan wordt de dubbele energiebelasting bij energieopslag achter een zelfstandige grootverbruikersaansluiting weggenomen.  

Maar of dit altijd een installatie betreft die statisch naast de energiebron gevestigd is? Zeker niet altijd. Met de steeds verder vorderende ontwikkelingen wordt de kans erg groot dat onze batterijen allemaal rondrijden op de wegen: elektrische voertuigen. Zij kunnen middels de vehicle-to-grid-technologie als energieopslag dienen. Deze technologie stelt voertuigen in staat om met het elektriciteitsnetwerk te communiceren. Zo kan energie onttrokken en geleverd worden aan het net.  

De batterijtechniek in deze voertuigen wordt ook met het jaar geavanceerder. In 2021 komt Toyota met een prototype van een accu, waarmee een opgeladen auto wel 1000 kilometer kan rijden: de solid state-accu. Veel nadelen van de huidige lithium-ionbatterijen, die vloeistof- of gel-oplossingen gebruiken, verdwijnen met een solid state-accu. Met een kleiner risico op brand, een hogere energiedichtheid en maar 10 minuten oplaadtijd is deze nieuwe accu een sterke aanvulling op de energietechnieken van de toekomst.  

Maar de chemische opslag van energie heeft de beste papieren om grote hoeveelheden energie op te slaan tegen een betaalbare prijs, ondanks de iets grotere conversieverliezen. Ogen zijn dan tegenwoordig ook veelal gericht op waterstof, dé energieoplossing van de toekomst. Door met een elektrolyser groene stroom om te zetten in waterstof, zoals gebeurt bij het pilotproject Sinnewetterstof van GroenLeven en Alliander. Met een brandstofcel kan deze waterstof weer omgezet worden in elektriciteit óf gebruikt worden als brandstof voor de industrie of transportsector. 

In Europa wordt vanwege de veelbelovende toekomstperspectieven van waterstof hard gewerkt aan de ‘European Hydrogen Backbone’. Dit is een buizennetwerk voor het transport van waterstof over lange afstand. Ook bestaande leidingen gaan een transitie doormaken en worden aangepast voor waterstof. Zo gaat Gasunie het gastnetwerk ombouwen voor waterstof uit windenergie. In 2040 wil Europa dat er 23.000 kilometer geschikte leidingen liggen, die voor 75% bestaan uit omgevormde gasleidingen en 25% uit nieuw aangelegde leidingen. Waterstof wordt gezien als dé energieoplossing van de toekomst. Het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (Kivi) weet het zeker na een doorrekening van een energieplan: energievoorziening op wind, zon en waterstof is mogelijk in 2050. 

De energievoorziening van de toekomst bestaat dus niet simpelweg uit zonne- of windparken die groene stroom leveren aan het netwerk. Om ervoor te zorgen dat ieder facet van de samenleving gebruik kan maken van groene stroom in welke vorm dan ook, werkt de energiewereld keihard aan nieuwe technieken om de wereld van morgen mogelijk te maken. Geen vliegende auto's wellicht, wél duurzaam futuristisch.