Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000
Wij zijn bereikbaar
Bereikbaar van 08:30 tot 17:00 Bel 058 - 799 0000

Innovatieblog | De innovaties van de energietransitie
Maart: Biodiversiteit en ecologie

Geplaatst op: 26-03-2021

De komst van een hernieuwbare energiebron zoals een zonnepark brengt veranderingen met zich mee in de omgeving en daarmee in de aanwezige ecologie en biodiversiteit. En dat is niet zomaar negatief te noemen; diverse onderzoeken en proeven hebben geleid tot nieuwe technieken en innovaties die ervoor zorgen dat zonne-energie en natuur in harmonie naast elkaar kunnen bestaan of elkaar zelfs versterken. Wij zetten in dit innovatieblog diverse technieken op een rijtje waarmee zonnebronnen een impuls geven aan de natuur.

Semi-transparante panelen

Niet alleen zonnepanelen gebruiken de lichtenergie van de zon; dat doen flora en fauna ook. Denk aan fotosynthese, waarbij de lichtenergie wordt gebruikt om koolstofdioxide om te zetten in koolhydraten. Hier komt daaropvolgend weer zuurstof bij vrij. Flora zijn dus net zo’n harde werker voor het klimaat. Maar wat gebeurt er als flora de ruimte met zonnepanelen gaan delen voor dit gemeenschappelijke doel? Als het aan GroenLeven ligt, versterken de twee elkaar enkel met de toepassing van semi-transparante panelen.

Agri-PV is hiervan een van de populairste schoolvoorbeelden. Door semi-transparante zonnepanelen te plaatsen boven diverse soorten zachtfruit krijgen de planten voldoende licht om heerlijk fruit te kunnen produceren. Tegelijkertijd wekken de zonnepanelen zonne-energie op én beschermen ze de gewassen eronder tegen extreem weer zoals hagel en hitte. Maarten van Hoof, teler van frambozen en bramen, kan het weten. Zijn zachtfruit werd vorig jaar deels overkapt met de zonnepanelen om het effect ervan op de vruchten te kunnen analyseren. Maarten: “We hebben in de afgelopen jaren extreme zomers. Dat vormde nog wel eens een uitdaging voor mijn planten, met name voor het zwarte fruit zoals de bramen. Deze zijn namelijk het meest gevoelig voor directe instraling en daardoor verbranding. De zonnepanelen hebben hierin wel hun dienst bewezen. Het is voordelig dat het onder de panelen koeler blijft en dat de instraling beperkt blijft.”

Lichtstraten, bodemverankering en biohutten

Deze transparante zonnepanelen worden ook geplaatst boven het water. Een speciaal ontwikkeld drijvend systeem draagt deze zonnepanelen, welke voldoende licht doorlaten, of glas-glaspanelen. Hier komt echter nog een ingrediënt in het spel dat belangrijk is voor de natuur, in dit geval voor de waterecologie en biodiversiteit: lucht(stroming) voor zuurstof en temperatuurregulering. Met lichtstraten blijft de balans tussen natuur en techniek behouden. Zo wordt lucht en licht vrij baan geboden. Daarnaast worden de drijvende zonneparken niet in de oever verankerd; met bodemverankering blijft de flora en fauna in de oevers ongestoord.

GroenLeven heeft al diverse drijvende zonneparken ontwikkeld, waaronder zonnepark Bomhofsplas, het grootste drijvende zonnepark ter wereld buiten Azië. Op en rondom deze drijvende zonneparken worden diverse onderzoeken uitgevoerd waarmee we kunnen vaststellen of de toegepaste technieken voldoende zijn en wat we nog meer kunnen doen om de harmonie te behouden.

Bij drijvend zonnepark Bomhofsplas is er nog een schepje bovenop gedaan met het bevestigen van biohutten aan de zijkanten van het drijvende systeem. Biohutten zijn een soort “manden” bestaande uit 3 compartimenten die aan elkaar verbonden worden. In het middelste compartiment zit schelpmateriaal en aan beide kanten zitten “lege” manden. Het schelpmateriaal in deze middelste mand biedt een schuilplaats en voedsel voor kleine visjes en kleine gewervelde diertjes. De “lege” manden dienen als bescherming tegen te grote vissen zodat de kleine visjes veilig in en rondom het schelpmateriaal kunnen bewegen en zich kunnen vermenigvuldigen. 

Inheemse gewassen, bijenhotels en grazende schapen

Een grondgebonden zonnepark biedt andere kansen voor de versterking van biodiversiteit en ecologie. Om de landschappelijke inpassing van zo’n zonnebron te borgen kan er gebruik worden gemaakt van diverse soorten plantmateriaal. Aan de randen van de zonneparken worden vaak inheemse heesters of struiken geplaatst die het zicht op het zonnepark beperken. Maar voor de aanwezige biodiversiteit worden er ook maatregelen getroffen. Denk aan het inzaaien van inheemse kruiden- en grassenmengels die ervoor zorgen dat insectensoorten, sommige met uitsterven bedreigd, een boost krijgen.

Bijenhotels aan de randen van de zonneparken geven de bijenpopulatie in het speciaal een stimulans. De bijenpopulatie is in de afgelopen dertig jaar sterk afgenomen. Het voortbestaan van de wilde bijen is essentieel voor ons ecosysteem: tachtig procent van alle planten op aarde zijn voor de voortplanting of evolutie afhankelijk van de bestuiving van de wilde bij. Bijensterfte kan dus leiden tot grote gevolgen. Door bijenhotels te plaatsen krijgen bijen een extra plaats waar zij veilig kunnen nestelen. Het bloemrijke grasland wat te vinden is bij de zonnepanelen maakt het plaatje voor de insecten compleet.

Maar hoe houd je het gras bij? Machinaal maaien? Niet per se. Met bloemrijk grasland kan machinaal beperkt worden tot één keer na de bloei. En daarna? Dan laat je er schapen grazen. Zij maaien immers om de zoveel tijd op natuurlijke wijze het gras.

Natuur en techniek gaan hand in hand

Dat natuur en techniek hand in hand kunnen gaan bewijzen deze methoden. Door op slimme wijze de twee te combineren kan de komst van een zonnepark niet alleen groene energie opwekken maar ook bijdragen aan de versterking van de natuur. Want één ding is zeker: ecologie zal voor ons altijd een blijvend punt van aandacht zijn.

Welke slimme oplossingen er in de toekomst bij komen? Houd voor het antwoord op deze vraag onze website in de gaten!

OP DE HOOGTE BLIJVEN VAN HET GROENLEVEN NIEUWS? SCHRIJF U DIRECT IN EN ONTVANG ONZE NIEUWSBRIEF.