Themamaand november - blog | Veiligheid, kwaliteit en verzekerbaarheid
Over het belang van een veilige zonne-energieinstallatie, veilig werken en certificeringen

Geplaatst op: 10-11-2021

Het blijft een elektrische installatie, zo'n zonne-energiesysteem. Als je ervoor kiest om te verduurzamen met zo'n systeem, is een van de belangrijkste zaken het vaststellen van de kwaliteits- en veiligheidseisen waar het toekomstige systeem aan moet voldoen. Voldoen de materialen hieraan, maar ook de ontwikkelaar zelf? Op welke certificeringen moet je letten? En wat betekent dat voor de verzekerbaarheid? Want zo'n systeem moet immers juist voordelen opleveren voor mens, natuur en maatschappij, en niet juist het tegenovergestelde.

Afgelopen jaar was de brand die woedde in de houthandel in Noardburgum de bron van vele nieuwe vragen over de veiligheid van zonne-energiesystemen en de gevolgen van zo'n brand. Dit incident liet namelijk zien dat vele kleine, scherpe deeltjes van de gesprongen zonnepanelen te vinden waren in de landen van boeren in een omtrek van 10 kilometer. Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius van Klimaat en Energie kreeg als reactie hierop kamervragen van onder andere BoerBurgerBeweging, hoe we moeten handelen in zo'n situatie. Een panelenprotocol voor opruimwerkzaamheden en – verantwoordelijkheden was een optie. Hoewel de staatssecretaris aangaf dat het aantal incidenten heel beperkt is in verhouding tot het aantal zonnepanelen in Nederland, vond zij het wel van belang om inzicht te brengen in deze incidenten.

Maar voorkomen is beter dan genezen. Door het zonne-energiesysteem te kiezen van een betrouwbare, erkende partij verklein je de kansen op schade en is bijvoorbeeld het gebouw waarop de panelen liggen nog steeds verzekerbaar. Zo hebben Holland Solar en haar leden, waaronder GroenLeven, kwaliteit en veiligheid hoog in het vaandel staan. Zo heeft Holland Solar een kwaliteitssysteem ontwikkeld om de kennis en kunde op het gebied van zonnestroom te kunnen borgen: Zonnekeur. De onafhankelijke stichting Duurzame Energie Prestatie Keur (DEPK) waarborgt de kwaliteit hiervan.

Kwaliteits- en veiligheidsnormen

GroenLeven is daarnaast als een van de weinig grootschalige ontwikkelaars gecertificeerd voor de ISO 9001 (kwaliteit) en ISO 14001 (milieu) normen. ISO zegt iets over de bedrijfsvoering. Door bedrijfsprocessen vast te leggen volgens regel- en wetgeving - overal in de organisatie - en dit ook te toetsen, kan ieder project daardoor op uniforme, kwalitatieve wijze opgeleverd worden. Daarnaast heeft GroenLeven ook het VCA-P certificaat behaald, voor de werkzaamheden bij het aanleggen en onderhouden van zonne-energieinstallaties op land, water en grootschalige agrarische en industrieel/zakelijke daken.

Hoe borgen we daarin veiligheid? Er zijn diverse normen opgesteld in de branche die beschrijven hoe zo’n energiesysteem veilig aangelegd wordt. Voor het aanleggen van veilige laagspanningsinstallaties is NEN 1010 al jaren de norm. Ook het uitbreiden en aanpassen van installaties valt hieronder. NEN 1010 wordt daarnaast gebruikt voor controles en inspecties bij oplevering van projecten. Wanneer het project is opgeleverd en je als ontwikkelaar én eigenaar in de beheerfase komt, komen NEN3140 en NEN3840 om de hoek kijken, waardoor ook in deze fase veilige bedrijfsvoering kan plaatsvinden.

Om ervoor te zorgen dat de veiligheid en risico’s op een objectieve wijze beoordeeld worden, werkt GroenLeven met een externe partij, Electrical Integrity Inspection (EII). Al 2,5 jaar groeit GroenLeven samen met EII op in de PV-sector; niet enkel voor inspecties, maar ook voor het samen concretiseren van veiligheids- en kwaliteitseisen om zo ook de verzekerbaarheid van installaties overzichtelijker en kansrijker te maken.

Verzekeren

Want het verzekeren van zonne-energieinstallaties heeft momenteel veel voeten in de aarde. Mede door de brand in Noardburgum vragen verzekeraars zich steeds meer af hoe de brandrisico’s op realistische wijze ingeschat moeten worden, met alle gevolgen van dien voor de eigenaar van de installatie.

Zo moest ijsstadion Thialf in juni 2020 alle zonnepanelen op het dak uitschakelen, omdat de verzekeraar de brandverzekering had opgezegd. Zij merkten op uit internationale schadestatistieken dat panden met brandbaar isolatiemateriaal op het dak in combinatie met zonnepanelen een brandrisico vormde. Hoewel er in een constructief overleg hard gewerkt is aan een oplossing, zal de uitvoering hiervan nog meer tijd dan gepland in beslag nemen. Nog steeds zijn de zonnepanelen op het dak niet ingeschakeld en lopen de kosten voor het aanpassen van het dak materiaal op, hoewel er licht is aan het einde van de tunnel voor Thialf.

Dit zijn situaties die voorkomen kunnen worden met goede communicatie en duidelijke afspraken. Een goede reden waarom GroenLeven voorafgaand aan een project altijd in overleg gaat met de verzekeraar om vast te stellen aan welke eisen voldaan moeten worden. Bovendien speelt Scope 12 hierin sinds april 2021 een belangrijke rol.

Scope 12 is een inspectiemethodiek die is ontwikkeld door de branche, waaronder branchevereniging Holland Solar, en het Verbond van Verzekeraars. Hoe systemen worden geïnspecteerd en waar het aan moet voldoen is hierin vastgelegd. Door te werken met deze methodiek kan een installatie het Scope 12 certificaat ontvangen. Hiermee kan de eigenaar van de locatie bewijzen aan de verzekeraar dat de risico’s van het systeem beheersbaar zijn en daarmee verzekerbaarheid behouden.

Asbest eraf, panelen erop

Toch vinden verzekeraars, ondanks hun aandeel in het ontwikkelen van deze methodiek, toch weer extra twijfelpunten. Bij ieder incident dat zich voordoet komen immers weer leerpunten bovendrijven waarmee naar een verbeterd systeem kan worden geïtereerd. Dat kan vertraging opleveren, want veiligheid is het belangrijkste. Daarom is het zo belangrijk om als toekomstige hernieuwbare energiebron-eigenaar de handen ineen te slaan met een zorgvuldige ontwikkelaar die nauw in contact staat met verzekeraars, het juiste materiaal kiest en aanjager is in de branche voor het thema.

Een sterk voorbeeld van deze proactieve, zorgvuldige houding is Duurzame Zekerheid, het verduurzamingsprogramma van verzekeraar Univé, waar GroenLeven als ontwikkelaar bij is aangesloten. Ondanks dat de wet- en regelgeving nog niet eist dat asbest in daken verwijderd wordt, ziet de verzekeraar toch de risico’s van de restschade die het kan opleveren, zoals de zonnepaneeldeeltjes die na de brand in Noardburgum in een groot gebied neersloegen in de velden, met alle gevolgen van dien voor de agrariërs.

Door de handen ineen te slaan met partijen die veiligheid en kwaliteit hoog in het vaandel hebben staan, kan Univé in georganiseerd doch rap tempo asbestdaken vervangen door zonnedaken; twee vliegen in één klap. Daaruit blijken de essentiële elementen voor een energietransitie waarin hernieuwbare energiebronnen veilig zijn, daardoor kwalitatief zijn en écht goed doen voor mens, natuur en maatschappij: communicatie, samenwerking en pionieren. Zo kun je met een gerust hart die zonnepanelen hun werk laten doen voor onze duurzame toekomst.