Blog | Met een technische baan de klimaatverandering schaakmat zetten

Geplaatst op: 10-09-2021

Dat Nederland overstapt op hernieuwbare energie is geen vraag, maar een feit. Die energietransitie brengt gevolgen met zich mee voor de maatschappij, ook voor werkenden. Waar in een aantal vakgebieden de deuren zullen sluiten, zullen anderen weer opengaan. Maar zijn er wel genoeg mensen om de banen van de toekomst te kunnen bemannen? Wat betekent de energietransitie voor de arbeidsmarkt en het onderwijs?

We hebben als land een aantal duurzame doelen beschreven voor 2030 en 2050. Met de komst van het IPCC rapport kan het bijna niet anders dan dat deze doelen nog hoger gaan worden. We staan dus voor een uitdaging waar we aanzienlijke mankracht voor nodig hebben. Maar wat houdt dit eigenlijk in? Ecorys deed in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) onderzoek naar welke én hoeveel vakmensen er nodig zijn om de doelen binnen handbereik te krijgen. Maar de uitkomst van het onderzoek zet ons als maatschappij al voor een uitdaging an sich: er zijn naar schatting 23.000 tot 28.000 extra werknemers nodig om de klimaatdoelen te halen.

Het tekort aan technische professionals, dat volgens Ecorys in de komende tijd alleen nog maar groter lijkt te worden, vergemakkelijkt dit niet. De prognose is dat er in 2030 juist 24.000 minder studenten zullen zijn vergeleken met nu. Maar nu al zijn er al zoveel meer vacatures dan vakmensen. Zo vertelde Marlies Visser, COO van Alliander, dat een grote rol speelt in de energietransitie dat de vacaturedruk enorm is. “Een elektromonteur kan op dit moment kiezen uit 30 verschillende banen.” Wat kan deze druk verlagen?

Onderwijs

Een factor die een enorme rol speelt op dit schaakbord is het onderwijs. Er is namelijk een enorme impuls nodig voor de scholing of omscholing voor technici. Om dit te bevorderen, pleitte NVDE eerder voor een omscholingsfonds en afschaffing van het collegegeld van MBO-techniek. Voor dames kan zelfs een extra bonus ingezet worden, want deze groep is aanzienlijk minder aanwezig in de technische workforce. Ook zegt NVDE dat deze vakmensen meer waardering en een titel moeten krijgen. Techniek Nederland is met een bijpassend tienpuntenplan gekomen waarmee het aanstaande kabinet een impuls moet gaan geven in het technisch onderwijs:

1.     Financiering beroepsopleiding koppelen aan banenkans.

2.     Diploma-bonus voor mbo.

3.     Overheidssteun voor zij-instromers.

4.     Betere opleidingskansen voor zij-instromers.

5.     Samenwerking onderwijs en bedrijven verbeteren.

6.     Stimuleringsfonds technisch onderwijs.

7.     Vrijstelling collegegeld technisch hoger onderwijs.

8.     Meer leraren uit het bedrijfsleven.

9.     Stimulering meisjes en culturele diversiteit.

10.  Meer aandacht techniek op havo-vwo.

Juist in de periode waarin we ons nu bevinden kan het dé keuze zijn van iemands leven om zich om te laten scholen voor een technische functie in de energietransitie. Deze leidt er immers toe dat bepaalde bannen zullen gaan verdwijnen, maar dat betekent juist een kans voor de dragers van deze functies: met een nieuwe functie in de energietransitie, met name MBO-techniekers, hebben een baangarantie. Professionele techniekers kunnen de energietransitie maken of breken; aan deze mensen de macht om klimaatverandering schaakmat te zetten.