Noord-Nederland zoekt slimme combinaties
Ton Schroor (Directeur VNO-NCW)

Van oudsher is Noord-Nederland de energieregio bij uitstek. Met jaarlijks miljarden- opbrengsten uit aardgas heeft ons land bijna een halve eeuw de aanleg van autowegen gefinancierd. Nu moet de regio aan de slag met de energietransitie. ‘We staan aan de vooravond van slimme combinaties van wind, zon, waterstof en aardgas. Daarop moeten we gericht beleid ontwikkelen en werkgelegenheid creëren’, zegt Ton Schroor, directeur van VNO-NCW MKB Noord.

Wie Noord-Nederland hoort, denkt vrijwel onmiddellijk aan aardbevingen en de daardoor teruglopende gaswinningen. Daarmee doe je het Noorden echter geen recht. ‘De regio heeft decennia een industriële voorsprong door aardgas gehad’, zegt Schroor. ‘Die kennis en knowhow gebruiken we nu voor de energietransitie. Drie jaar geleden was professor Ad van Wijk, in opdracht van ons, de eerste die waterstof als energiedrager aankaartte. Nu staat waterstof prominent op de nationale agenda en loopt Nederland voorop in de EU. Vooral de mix van industrie, vervoer en transport is daarin interessant.’

Als voorbeeld noemt hij de vliegbasis Leeuwarden. Daar ligt sinds kort een ambitieus plan om zonne-energie te verbinden met waterstofproductie en opslag. Schroor: ‘Wat ik zo mooi vind, is dat defensie – normaliter een gesloten onderdeel voor de samenleving – zich op gebied van duurzame energie openstelt naar de omgeving.’

VNO-NCW MKB Noord heeft een bescheiden formatie op kantoor (ca. 17 personen). Daarom zoekt de organisatie het in slimme oplossingen en verbindingen om de energietransitie, een van hun zes speerpunten, op hoger niveau te brengen. ‘Ons lobbywerk richting de overheid is op orde’, vervolgt hij. ‘Door de komst van Ingrid Thijssen als landelijk voorzitter van VNO-NCW verwachten we een extra impuls op ons speerpunt groene economie en energie. Zij weet als geen ander wat de groene economie inhoudt. Vanaf 2017 was Thijssen CEO van Alliander. Dat zal ons helpen om het netwerk van wind, zon, waterstof en aardgas, in samenwerking met de Energy Delta Coalition, over meer sectoren uit te breiden.’

OVERLEG 

Grootschalig zonnestroom in de noordelijke provincies (Fryslân, Groningen en Drenthe) ligt complex, zowel letterlijk als figuurlijk. Dat weet Schroor, eertijds wethouder en locoburgemeester van stad Groningen, ook. ‘Zon en wind op land plaatsen ligt gevoelig, gelet op de weerstand tegen wind- en zonneparken. De oplossing ligt deels op zee en multifunctioneel gebruik van de ruimte. Aan de andere kant loopt het Noorden het risico dat het elektriciteitsnet op meerdere plaatsen volloopt en ondernemingen hun stroom niet kwijt kunnen. We moeten voorkomen dat grootschalig PV naar andere delen van het land uitwijkt en ervoor zorgen dat de groene energietransitie – door goed overleg met bedrijven, gemeenten en provincies – hier in het Noorden blijft.’