Ga naar homepage
058-799 0000
tot 17.00
Zonnedak industriedak
Het financiële plaatje van de energietransitie

Geld moet rollen, maar wel de groene kant op

Geld – een veelgebruikt tegenargument tegen klimaatmaatregelen. We kunnen er niet omheen: aan de energietransitie zijn kosten verbonden, net als aan andere maatschappelijke uitdagingen. De uitgaven die hiervoor nodig zijn liggen flink onder de loep. Is ons beeld van het bijbehorende bonnetje niet vertekend? En wat kost het ons eigenlijk als we zonder degelijk klimaatbeleid verdergaan? Of ons geld inzetten op kerncentrales? Tijd voor helderheid over het financiële plaatje van de energietransitie.

‘De energietransitie kost immens veel geld, en dat gaat ten koste van de burger!” en “Het klimaatbeleid gaat wel 1.000 miljard euro kosten!”. Uitspraken die vielen tijdens de verkiezingen van 2021. De energietransitie staat er zo gekleurd op: rode cijfers in plaats van groene vooruitgang. Gelukkig zijn er instanties die wel op basis van gedegen onderzoek het kostenplaatje op papier hebben weten te zetten.

Hoe duur wordt de energietransitie? Een indicatie

Hoeveel gaan hernieuwbare energieopwekkers en andere duurzame maatregelen Nederland kosten? Als we de doelen van het Energieakkoord willen halen, zal dat tot 2050 52 miljard euro kosten, berekende het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Gemiddeld iets meer dan 1 miljard euro per jaar, oftewel 0,1% van het BBP. Daarin zijn de kosten voor de maatregelen uit het Klimaatakkoord niet meegerekend: deze zullen 2 miljard euro per jaar bedragen volgens het PBL. In totaal zal Nederland dus 3 miljard euro per jaar besteden aan het verduurzamen van ons land. Het zal misschien niet exact dit bedrag zijn, maar het geeft wel een indicatie.

Het PBL verwacht dat de jaarlijkse nationale kosten tot 2023 op zullen lopen, maar daarna weer dalen. Dit komt door de forse kostendalingen van hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne-energie, tussen 2000 en 2020. Herinvesteringen in de periode daarna zullen daarom lager uitvallen dan eerder gedane investeringen. Ook de energieprijzen komen daarbij om het hoekje kijken. Deze zullen in de toekomst hoger liggen, waardoor de kosten voor hernieuwbare energie ten opzichte van fossiele energie beter uitvallen.

3 miljard per jaar – kan dat wel uit?

Die 3 miljard per jaar, dat is niet niks. En dan hebben we het nog niet eens over de 102 miljard die nodig zou zijn voor de herinrichting van de energie- en gasinfrastructuur. Maar moeten we hier alarm om slaan? Laten we deze uitgaven in perspectief zetten. Welke bedragen staan er nog meer op het jaarlijkse nationale bonnetje? We geven ruim 90 miljard euro per jaar uit aan de zorg, 40 miljard aan het onderwijs en bijna 100 miljard voor sociale zekerheid. Per jaar. 

En laten we niet vergeten: de energietransitie is hard nodig en belangrijk voor ons allemaal. We zitten in een wereldwijde milieucrisis, waarin we voor de keuze staan: willen we een groene of grijze toekomst? Wat levert ons op de lange termijn het meeste op in Nederland en de wereld? De grootste kansen die er liggen, liggen in het vasthouden aan de doelen uit het Klimaatakkoord.

Zonnedak

Economische voordelen van de energietransitie

En wie zegt dat de energietransitie de economie niet ook kan stimuleren? Met de investeringen die er voor een groene toekomst gedaan zullen, wordt ruimte gecreëerd voor 39.000 tot 72.000 voltijdsbanen. We beperken de investeringen in de fossiele sector en vergroten de kansen voor hernieuwbare energie. We geven de ontwikkeling van nieuwe, slimme dubbelfuncties vrij baan; niet onbelangrijk in ons kleine land en bovendien een sterk exportproduct. En bovenal: we gaan klimaatverandering tegen. Goed voor de wereld, maar ook voor onze portemonnee. 

Een groep van 738 economen heeft in opdracht van de New York University namelijk onlangs berekend wat klimaatverandering de wereld gaat kosten, als we er niks tegen doen. Dit decennium lopen de kosten dan wereldwijd op tot 1,7 biljoen dollar per jaar. In de jaren daarna kan dat zelfs stijgen naar 30 biljoen dollar per jaar. Die rekening komt op het bordje van ons allen. Volgens het Potsdam Institute for Climate Impact Research zou het beperken van klimaatverandering tot een maximale temperatuurstijging van 2 graden celsius het goedkoopste uitpakken. “Iedereen die zegt dat klimaatverandering tegengaan te duur is, kan zien dat ongecontroleerde klimaatverandering het duurst is”, vertelde Anders Levermann van het instituut.

Hoe creëren we een groene toekomst?

Maar die groene toekomst, lukt dat alleen met zonne- en windenergie? Daar zijn de meningen over verdeeld. Een controversieel alternatief dat vaak wordt voorgesteld is kernenergie. Een vorm van duurzame energie die veel minder ruimte nodig heeft om dezelfde energie op te wekken als talloze daken met zonnepanelen. Done deal, toch? In de praktijk valt het vaak tegen. De Trouw kopte het onlangs doeltreffend: “Het bouwen van een kerncentrale is duur, gaat langzaam en wordt niet meer winstgevend”. 

In het artikel wijst de krant op landen om ons heen die al jarenlang bouwen aan kerncentrales. Finland bijvoorbeeld, waar de bouw van een nieuwe kerncentrale in 2005 van start ging. Het proces zou in totaal 3,2 miljard euro gaan kosten. Vandaag de dag is de centrale nog steeds niet af en zijn de kosten inmiddels verdrievoudigd. Ook in Groot-Brittannië startte een paar jaar geleden de bouw van twee kerncentrales. De kosten zijn inmiddels al opgelopen tot 24 miljard euro, en de bouw is pas over zo’n 10 jaar af.

Rijker met een beter klimaat

Natuurlijk is het verstandig om uitgebreid te onderzoeken waar we als land ons geld op inzetten. Zeker in een economisch onzekere tijd als deze. Maar voor een sterke economie zal er geld moeten rollen. Willen we voor een dubbeltje op de eerste rij (zonnepanelen) zitten? Dan moet het geld de groene kant op rollen. Een groene toekomst, meer werkgelegenheid, een verbeterd (en daarmee goedkoper) klimaat. Daarmee kunnen we onszelf pas écht rijk rekenen.